• Uwaga! Uprawa konopi w Polsce i w większości krajów jest nielegalna lub wymaga specjalnych zezwoleń. Przed wykorzystaniem informacji zawartych na tym forum lub w innych naszych serwisach upewnij się jakie przepisy regulują uprawę w Twoim kraju.
  • Chcesz pomóc w rozwijaniu forum? Zamieść link do Forum.Haszysz.com na swojej stronie lub blogu

Polskie dzikie rośliny jadalne.

ekoludek

997
Weteran
Rejestracja
Paź 2, 2009
Postów
1,734
Buchów
3,333
Odznaki
9
BODZISZEK Geranium (bodziszkowate Geraniaceae)
Większość gatunków bodziszków jest przypuszczalnie niejadalna. Jedynie korzeń bodziszka porozcinanego Geranium dissectum, występującego głównie na pd. Polski, na przychaciach i przydrożach, był na Tasmanii gotowany i jedzony jak marchew.

pobrany-plik-15.jpg

pobrany-plik-17.jpg

pobrany-plik-18.jpg

pobrany-plik-16.jpg


Bodziszek cuchnący to cenna roślina lecznicza. Wykazuje działanie przeciwkrwotoczne, przeciwbiegunkowe, przeciwzapalne i antyseptyczne. Dodawany do kąpieli ma właściwości odprężające, łagodzące, tonizujące podrażnienia skóry. Powszechnie używa się go na bielactwo.

Bodziszek cuchnący to często spotykana w Polsce roślina. Pospolicie nazywany jest pychawcem, bocianim noskiem, żurawim noskiem albo noskiem chrościelowym. Ma liczne właściwości prozdrowotne. Łagodzi stany zapalne nerek, pęcherza moczowego, wątroby. Wykorzystywany jest w okulistyce, ginekologii czy proktologii. Bodziszek cuchnący to składnik tzw. maści geraniowej, która przeznaczona jest na rany, wypryski, owrzodzenia, odleżyny.

Co to jest bodziszek cuchnący?
Bodziszek cuchnący (z łac. Geranium robertianum L.) to gatunek dwuletniej rośliny zaliczany do rodziny bodziszkowatych. Występuje na obszarze niemal całej Europy i Azji oraz północnej części Afryki. Najczęściej spotkać go można w jesionowych, wiązowych i olchowych lasach. Jest rośliną ruderalną. Oznacza to, że porasta tereny zmienione przez ludzką działalność, a w sposób szczególny torowiska kolejowe.

Właściwości i zastosowanie bodziszka cuchnącego

Bodziszek cuchnący posiada liczne zastosowanie w lecznictwie. Surowiec zielarski stanowi ziele bodziszka cuchnącego (z łac. herba geranii robertiani), w składzie którego znajdują się m.in.: olejek eteryczny, garbniki (pochodne galoiloglukozy i elagotaniny), kwasy fenolowe, w tym galusowy, kawowy, elagowy, ferulowy, kwas cytrynowy i jabłkowy, flawonoidy np. hiperozyd, izokwercytryna, rutozyd, kwercetyna, maltol i związki goryczkowe. Nieco rzadziej sięga się po korzeń bodziszka.

Roślina może być stosowana zarówno wewnętrznie w formie naparów do picia, jak i zewnętrznie w postaci okładów, płukanek, nasiadówek czy kąpieli, które poprawiają kondycję skóry i łagodzą podrażnienia. Wskazane są zwłaszcza osobom o wrażliwej i skłonnej do alergii skórze. Dodatkowo kąpiel działa relaksacyjnie, odprężająco i wzmacnia barierę ochronną naskórka przed działaniem szkodliwych czynników zewnętrznych. Rozgniecione ziele przykładać można na wrzody i inne trudno gojące się rany. Naparem przemywa się skórę w przypadku trądziku różowatego i łojotokowego zapalenia skóry. Bodziszek cuchnący na bielactwo to jednak najbardziej znane dermatologiczne zastosowanie tej rośliny.



Napar z bodziszka cuchnącego wykorzystywany jest w leczeniu biegunek, czerwonki, nieżytu jelit, zapalenia żołądka i jelit, zespołu jelita nadwrażliwego, owrzodzenia przewodu pokarmowego. Roślina wykazuje zdolność do hamowania krwotoków z nosa oraz działa ochronnie na miąższ wątroby. Stąd też polecana jest w przypadku niewydolności, marskości, stłuszczenia i zapalnie wątroby. Dodatkowo łagodzi stany zapalne pęcherza moczowego i nerek oraz objawy kamicy moczowej.

Roślina znalazła zastosowanie w okulistyce. Przygotowane na bazie naparu okłady wykorzystuje się w przypadku nadmiernego łzawienia, stanów zapalnych powiek i spojówek i chorób siatkówki. Część badaczy wskazuje na zastosowanie bodziszka cuchnącego przy niepłodności. Odwar z rośliny służy do przygotowania nasiadówek wykorzystywanych w stanach zapalnych narządów płciowych i hemoroidach. Wśród innych Bodziszek cuchnący ma też wiele innych właściwości leczniczych. Wśród nich są: przeciwzapalne, ściągające, antyseptyczne, przeciwwysiękowe, antyoksydacyjne, przeciwnowotworowe, przeciwrodnikowe.

Odwar i napar z bodziszka cuchnącego jest dość prosty w przygotowaniu. W pierwszym przypadku należy 2 łyżki suszonego korzenia zalać 1 szklanką wody i zagotować. Po doprowadzeniu do wrzenia miksturę gotuje się jeszcze przez 10–20 minut, po czym przecedza. Z kolei w celu uzyskania naparu należy 1 łyżeczkę suszonego ziela zalać 1 szklanką wrzątku, odstawić pod przykryciem na 15–20 minut do zaparzenia i odcedzić. Zaleca się przyjmować napar 3 razy dziennie po 1 szklance.

Jak przygotować kąpiel z bodziszka cuchnącego?

Bazę dla leczniczej kąpieli z bodziszka cuchnącego stanowi mikstura uzyskana z połączenia 25 g ziół i 1,5 l wody. Doprowadza się ja do wrzenia, po czym gotuje jeszcze przez 20 minut i pozostawia pod przykryciem na ½ godziny. Na koniec odcedza i dodaje do wanny wypełnionej do połowy letnią wodą. Kąpiel nie powinna trwać dłużej niż 20 minut.

Przepis na wyciąg wodno-alkoholowy z bodziszka cuchnącego

Z bodziszka cuchnącego przygotować można też wyciąg wodno-alkoholowy. W tym celu trzeba 1 część suszonego ziela zalać 2 częściami alkoholu 40–70%. Miksturę odstawia się na tydzień, a po upłynięciu tego czasu przefiltrowuje się. Następnie do tego samego surowca zielarskiego dodaje się 2 części gorącej wody, gotuje przez 10 minut, odstawia na godzinę i przecedza. Na koniec łączy się oba uzyskane wyciągi. Zaleca się przyjmować 3–4 razy dziennie po 1–2 łyżki.
 

ekoludek

997
Weteran
Rejestracja
Paź 2, 2009
Postów
1,734
Buchów
3,333
Odznaki
9

BORÓWKA Vaccinium (wrzosowate Ericaceae)​

Borówka czernica Vaccinium myrtillus rośnie u nas pospolicie w lasach różnych typów na glebach kwaśnych, najczęściej w borach iglastych. Ma niebieskie owoce o specyficznym mdłym, ale przyjemnym smaku. Łatwe do suszenia jak rodzynki, dobrze konserwują się też w postaci soków i konfitur, wymagając mniej cukru od innych owoców. Wyborne smażone z cukrem. Po przysmażaniu nabierają aromatu, którego pozbawione są surowe rośliny. Cenna roślina lekarska. Świeże owoce działają lekko przeczyszczająco, suszone używane są przeciw biegunkom u dzieci. Napar z liści czernicy jest natomiast używany przy infekcjach dróg moczowych.

Borówka bagienna (pijanica, łochynia) Vaccinium uliginosum występuje głównie w borach bagiennych i na obrzeżach torfowisk wysokich. Ma przyjemne w smaku owoce, podobne do czernicy, ale troszkę większe. Często zainfekowane są grzybem powodującym upojenie podobne do alkoholowego. Przytrafiło mi się coś takiego osobiście po zjedzeniu sporej ilości tych owoców koło Supraśla w Puszczy Knyszyńskiej. Nie było to nieprzyjemne. Jagody łochyni używane były i są przez Eskimosów i kilka plemion Indian pn.-zach. Ameryki, jedzone na surowo, mrożone lub suszone lub w przetworach, często dodawane do różnego rodzaju ciastek, jedzone z ikrą, olejem, cukrem, miodem, marynowane z ziemniakami, sałatą i kapustą albo jako materiał na ocet.

Borówka brusznica Vaccinium vitis-idaea wytwarza czerwone owoce, w smaku kwaśne, trochę jak żurawina. Wielki amerykański XIX wieczny pisarz Thoreau gotował je z cukrem na deser. Jedzona w krajach północnej Europy, także i u nas sos z brusznicy podaje się do mięsa. Na Syberii była trzymana w wodzie w zimie, nabiera wtedy lepszego smaku, jedzona aż do wiosny. Jagody brusznicy używane były i są przez Eskimosów i kilka plemion Indian pn.-zach. Ameryki, jedzone na surowo, mrożone lub w przetworach, często dodawane do różnego rodzaju ciastek i sosów, jedzone z ikrą, olejem, cukrem. Z liści można parzyć herbatkę, która w większych ilościach może być trująca (zawiera arbutynę).

DŻEM Z BRUSZNICY Owoce parzymy wrzątkiem. Część jagód zgniatamy tłuczkiem, by puściły sok, następnie dorzucamy resztę. Można dodać obrane kawałki gruszek lub jabłek (w stosunku 1:4 do masy brusznic) i smażyć tak długo, aż owoce staną się szkliste. Potem przenosimy do słoików i pasteryzujemy. Dżem można też osłodzić, dobierając ilość cukru do smaku.

Borówka wysoka (amerykańska) Vaccinium corymbosum jest u nas coraz częściej uprawiana jako roślina owocowa. Pochodzi ze wschodniego wybrzeża Ameryki Pn, z klimatu podobnego jak u nas. Jej owoce były często jedzone przez Algonkinów i Irokezów. Jedli je na surowo, ale częściej suszyli w postaci ciasteczek lub dodawali do pemmikanu.

zdj borówek nie będe wrzucac ani przepisów każdy wie jak wyglądaja i jak je jesc bo są popularne
 

ekoludek

997
Weteran
Rejestracja
Paź 2, 2009
Postów
1,734
Buchów
3,333
Odznaki
9
BRODAWNIK Leontodon (złożone Asteraceae)
W naszym kraju występuje kilka gatunków z tego rodzaju. Pospolity jest jedynie występujący wszędzie na trawnikach, łąkach i pastwiskach brodawnik jesienny Leontodon autumnalis oraz rosnący na łąkach i murawach bodawnik zwyczajny Leontodon hispidus.

Brodawnik jest jakby miniaturką àmniszka lekarskiego i może być podobnie do niego używany. Jadalne są młode liście (starsze bardzo gorzkie). Z kwiatów można robić syrop i wino.

pobrany-plik-22.jpg

pobrany-plik-21.jpg

pobrany-plik-20.jpg

pobrany-plik-19.jpg


Brodawnik jesienny wytwarza łukowatą, wzniesioną łodygę z licznymi rozgałęzieniami. Nie ma owłosienia, ale w górnej części pokryta jest liśćmi w kształcie łusek. Po rozcięciu z pędu wypływa mleczny sok. Liście odziomkowe o zmiennym kształcie tworzą przyziemną różyczkę. Najczęściej są pierzastodzielne o lancetowatym zarysie. Z rozgałęzień łodygi wyrastają kwiaty języczkowe, zebrane w duże koszyczki. Listki okrywające koszyczek są szarozielone. Owoce brodawnika jesiennego to niełupki, zaopatrzone w puch kielichowy, pozwalający im unosić się na wietrze.

Brodawnik jesienny jest zaliczany do roślin miododajnych.
 

ekoludek

997
Weteran
Rejestracja
Paź 2, 2009
Postów
1,734
Buchów
3,333
Odznaki
9
BRZOZA Betula (brzozowate Betulaceae)
W całym kraju występują dwa gatunki drzew z tego rodzaju: brzoza brodawkowata Betula pendula (B. verrucosa) i b. omszona B. pubescens. Brzoza brodawkowata, i dawniej nie rozróżniana od niej b. omszona (dlatego będą omówione razem), były także w Polsce, ale szczególnie w Rosji, źródłem soku z pnia, pozyskiwanym masowo na przedwiośniu. Sok otrzymuje się w czasie pierwszych słonecznych wiosennych dni, przed rozwinięciem liści. Stosuje się trzy metody. Wwierca się do pnia rurkę albo robi się nacięcie w kształcie litery „Y” lub „V”, u dołu którego podkłada się słomkę lub rozłupaną gałązkę z wydrążonym rdzeniem, pod który podkłada się naczynie albo wkłada się do naczynia (np. butelki) odgiętą gałązkę z obciętym wierzchołkiem (mającą wciąż połączenie z pniem), sok skapuje wtedy z gałązki jak z rury. Jedno drzewo daje zwykle kilka litrów soku dziennie, zwykle 4 do 7. Pozyskiwanie soku ze zbyt dużej rany (szerszej niż 20 cm) zabija lub osłabia drzewo. Sok brzozy zawiera zwykle 0,5-1% cukru (sacharozy). W butelkach jest sprzedawany na ulicach rosyjskich miast. Szybko się psuje w cieple (po 24 godz.), ale w niższej temperaturze (np. ok. 10 C) można go przechowywać przez kilka dni. Aby przefermentować go na napój alkoholowy najlepiej go zagęścić przez gotowanie (i odparowanie). Przez długie gotowanie udało mi się kiedyś otrzymać, z soku z kilku drzew zbieranego przez trzy dni, butelkę gęstego brązowego syropu przypominającego syrop klonowy (potem zrobiłem z tego pyszne wino). Amerykańskie gatunki brzozy były użytkowane w podobny sposób. Przy niedoborze soku klonowego mieszano go z sokiem brzozowym, albo pozyskiwano sok brzozowy osobno. W przekazach ludowych wielu narodów spożywanie soku brzozowego ma działanie oczyszczające i uzdrawiające..

pobrany-plik-24.jpg

images-2.jpg

pobrany-plik-25.jpg

pobrany-plik-23.jpg


PRZEPIS NA WINO BRZOZOWE

na butlę 5 litrową – 100 l soku brzozowego,2-3 garście siekanych rodzynek, sok z 2 cytryn, drożdże winne

Sok gotujemy (odparowujemy) w dużym naczyniu przez kilka godzin, tak aby ze 100 l otrzymać 4,5 l syropu (zagęszczamy sok 20-25 krotnie). Sok możemy zbierać przez kilka dni z 5-7 brzóz. Jeśli zebraliśmy za mało soku, możemy go osłodzić cukrem (np. na 50 l soku – pół kilo cukru). Kiedy przygotowaliśmy już pierwszy litr gorącego syropu, studzimy do temperatury 30 stopni, zalewamy nim rodzynki, dodajemy drożdże i cytrynę. Pozostawiamy w przykrytym naczyniu w temperaturze pokojowej. W ciągu kolejnych kilkudziesięciu godzin przygotowujemy resztę syropu i po wystudzeniu dodajemy do naszej fermentującej mieszaniny. Po 2-3 dniach wlewamy wino do butli fermentacyjnej i pozostawiamy w ciepłym pomieszczeniu aż ustanie fermentacja (zwykle około 4 tygodnie). Potem wino zlewamy do butelek (jeśli jest zbyt wytrawne lekko osładzamy syropem z cukru). Wino będzie miało żółtawy kolor, jak tokaj. Niektórzy moi goście po wypiciu wina brzozowego czuli się odurzeni i senni, ale może to tylko wina ilości. Podobne wino można robić z klonów.

Innym ważnym surowcem brzozowym jest podkorze. Można je pozyskiwać w różnych porach roku, ale najsłodsze jest na wiosnę. Zmielone było jedzone jako pożywienie głodowe w Skandynawii i Rosji. Sproszkowane ubijano je z ikrą jesiotra na Kamczatce. Podkorze brzozy papierowej Betula papyrifera jedli Indianie Cree.

W Szwecji i Norwegii wiórki drewna brzozowego były w okresie głodu dodawane do chleba (wcześniej gotowane i pieczone).

Jadalne są także młode liście i kwiatostany.

Pączki i rozwijające się lepkie liście (także po wysuszeniu) są stosowane jako środek leczniczy przy chorobach nerek, szczególnie przy kamicy nerkowej.

Ponadto na torfowiskach Polski północnej i wschodniej występuje krzewiasta brzoza niska B. humilis, a jedynie na trzech stanowiskach (Kujawy i Sudety) brzoza karłowata B. nana. Oba gatunki krzewiaste są pod ochroną.

Kwiatostany i młode liście brzozy karłowatej były jedzone na surowo, a pączki i gałęzie używano jako przyprawę do sosów. Z liści można przyrządzać herbatę, natomiast herbatę o innym smaku daje podkorz

Właściwości brzozy:
Brzoza posiada bardzo szerokie zastosowanie w przemyśle drzewnym, papierniczych, węglowym, ale także spożywczym, kosmetycznym i farmaceutycznym.

Surowcem leczniczym brzozy są jej liście, kora, pąki oraz oczywiście sok z brzozy, pospolicie nazywany bzowiną (nazwa bzowina jest także wykorzystywana do określenia bzu czarnego) lub oskałą. Sok z brzozy posiada charakterystyczny słodkawy smak.

Do najważniejszych właściwości leczniczych brzozy możemy zaliczyć: działanie moczopędne, napotne, poprawiające przemianę materii, odkażające oraz wzmacniające.

Podsumowując, warto wymienić następujące właściwości brzozy:

Moczopędne,
Odtruwające,
Napotne,
Odkażające,
Pobudzające przemianę materii,
Wzmacniające.

Właściwości liści brzozy
Liście brzozy zawierają szereg substancji leczniczych takich jak: flawonoidy, olejki eteryczne, kwas askorbinowy oraz garbniki. Poza typowymi dla brzozy cechami i działaniem leczniczym, warto wspomnieć, że liście brzozy znajdują zastosowanie w pielęgnacji włosów.

Właściwości lecznicze kory brzozy
Herbatka czy też napar z brzozy najczęściej robi się z kory tego drzewa. Ten surowiec działa napotnie i moczopędnie. W przypadku stosowania zewnętrznie w postaci okładów, brzoza (kora z brzozy) ma działanie odkażające.

Właściwości pączków brzozy
Co ciekawe, pączki brzozowe można stosować nawet na surowo, także do sałatek. W formie suszonej można zrobić z nich napar działający oczyszczająco na organizm, regulujący pracę gruczołów łojowych, polepszający stan włosów, skóry i błon śluzowych organizmu.

Właściwości liści brzozy
Liście brzozy zawierają szereg substancji leczniczych takich jak: flawonoidy, olejki eteryczne, kwas askorbinowy oraz garbniki. Poza typowymi dla brzozy cechami i działaniem leczniczym, warto wspomnieć, że liście brzozy znajdują zastosowanie w pielęgnacji włosów.

Właściwości lecznicze kory brzozy
Herbatka czy też napar z brzozy najczęściej robi się z kory tego drzewa. Ten surowiec działa napotnie i moczopędnie. W przypadku stosowania zewnętrznie w postaci okładów, brzoza (kora z brzozy) ma działanie odkażające.

Właściwości pączków brzozy
Co ciekawe, pączki brzozowe można stosować nawet na surowo, także do sałatek. W formie suszonej można zrobić z nich napar działający oczyszczająco na organizm, regulujący pracę gruczołów łojowych, polepszający stan włosów, skóry i błon śluzowych organizmu.

Co można zrobić z brzozy?
Jak wspomniano, produkty z brzozy to najczęściej preparaty w formie suszu. Można zrobić z nich herbatę z brzozy lub napar do okładów zewnętrznych czy też wywar z liści brzozy. Popularne są też nalewki z brzozy i sok lub syrop z liści brzozy. Niektóre surowce, jak pączki brzozowe mogą być nawet spożywane na surowo.

Brzoza – dawkowanie:
Produkty z brzozy powinny być stosowane z umiarem i według zaleceń producenta. W przypadku soku z brzozy lub herbaty z brzozy można stosować je 3 razy dziennie. Nalewka z brzozy powinna by stosowana w bardzo niewielkich ilościach, zaś okłady z brzozy są najbezpieczniejsze i można je stosować bez obaw.

Produkty z brzozy w ciąży. Czy są bezpieczne?
Nie zaleca się podawania brzozy dzieciom, ze względu na brak danych odnośnie bezpieczeństwa stosowania. W ciąży i okresie karmienia piersią można brzozę stosować tylko po konsultacji z lekarzem.

Przeciwwskazania do stosowania liści i kory brzozy
Nie zaleca się stosowania wyrobów z brzozy, gdy masz nadwrażliwość na pyłek brzozy lub liście brzozy, niedrożność dróg moczowych, obrzęki spowodowane niewydolnością nerek i/lub serca.

Do możliwych skutków ubocznych stosowania preparatów z brzozy możemy zaliczyć nudności, reakcje alergiczne (świąd, wysypka, pokrzywka). W przypadku wystąpienia objawów niepożądanych należy poinformować o nich lekarza.

Podczas stosowania preparatów zwierających brzozę zaleca się wypijanie dużej ilości płynów. Jeśli objawy nie ustąpią lub będzie im towarzyszyć gorączka, ból i trudności w oddawaniu moczu lub obecność krwi w moczu należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.

Ponadto produkty z brzozy należy stosować zgodnie z wymaganiami producenta i wytycznymi lekarza. Nie należy stosować po terminie ważności. Należy przechowywać w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla dzieci, w odpowiedniej temperaturze i szczelnie zamkniętym opakowaniu. Przy stosowaniu należy zwrócić uwagę na datę ważności widniejącą na opakowaniu.
 

ekoludek

997
Weteran
Rejestracja
Paź 2, 2009
Postów
1,734
Buchów
3,333
Odznaki
9
BUK Fagus (bukowate Fagaceae)
Buk zwyczajny Fagus sylvatica występuje dziko w dużej części kraju za wyjątkiem Polski środkowej i pn-wschodniej. Młode liście mają bardzo miły kwaskowaty smak, idealne na sałatki. Niestety wykorzystywać je można tylko przez 2-3 tygodnie wczesną wiosną, kiedy nie są jeszcze twarde i gorzkie. Czasem można też trafić na drugi okres wzrostu liści w lecie, wtedy też najmłodsze liście są jadalne.

pobrany-plik-27.jpg

pobrany-plik-28.jpg

pobrany-plik-29.jpg

pobrany-plik-30.jpg


Buk zwyczajny (pospolity) od wielu lat wykorzystywany był do celów leczniczych – zimne okłady z liśćmi buku miały pomóc w przypadku bólu głowy, natomiast owoce pieczono i zjadano, bo wierzono, że w ten sposób można było szybko oczyścić organizm z wszelkich toksyn.

Ufano również w uzdrowicielską moc, jaki daje sam kontakt z bukiem – przebywanie w jego otoczeniu miało koić nerwy i wyciszać.

Również współcześnie wiele osób, które wierzą w dendroterapię, czyli niezwykłą energię drzew jest zdania, że buk wpływa bardzo pozytywnie na nasze samopoczucie.

Nawet krótki spacer raz lub dwa razy w tygodniu pośród drzew tego gatunku dobrze oddziałuje na naszą psychikę - zwiększa się poziom życiowej energii, wzrasta koncentracja, a zarazem organizm się uspokaja i odstresowuje.

Buk zwyczajny: odmiany
Trudno pozostać obojętnym w obliczu majestatu i potęgi tych drzew. Buki dorastają do nawet do 40-50 metrów wysokości, mają gruby pień i okazałe, masywne, szerokie konary.

Charakterystyczna jest kora – w kolorze popielato-szarym i zawsze gładka, nawet gdy drzewo ma już kilkadziesiąt lub kilkaset lat. Buk rośnie w strefie klimatu umiarkowanego na półkuli północnej, może żyć nawet 300-350 lat.

Drzewa z rodzaju bukowatych obejmują blisko 10 gatunków. Do najbardziej znanych należą:

buk zwyczajny
buk wschodni
buk karbowany
buk wielkolistny
W Polsce w naturalnych warunkach występuje tylko buk zwyczajny (pospolity). Ciekawą odmianą buku pospolitego jest Atropunicea, czyli buk czerwonolistny.

Buk zwyczajny: działanie
Działanie buku na nerki

Swoje odkażające, przeciwzapalne, moczopędne, przeciwbólowe i oczyszczające właściwości zawdzięcza składnikom, takim jak:

garbniki,
alkaloidy,
saponiny,
związki fenolowe,
kwasy,
sole mineralne.
To właśnie dzięki nim preparaty przygotowane na bazie buku świetnie sprawdzają się przede wszystkim w przypadku stanów zapalnych układu moczowego, ponieważ regulują pracę nerek i zapobiegają skąpomoczowi.

Działanie buku na układ pokarmowy

Buk pomaga również uniknąć problemów z układem pokarmowym, gdyż wpływa na uregulowanie trawienia oraz poprawia pracę jelit.

Niektórzy stosują również preparaty z buku (przede wszystkim z jego kory) w celach oczyszczających oraz jako środek przeciwpasożytniczny.

Działanie buku na skórę

Zewnętrznie buk stosuje się głównie w zapaleniu jamy ustnej i zapaleniu gardła oraz w przypadku wszelkiego rodzaju owrzodzeń, wyprysków, łojotoku, trądziku, trudno gojących się ran oraz gdy mamy do czynienia z odmrożeniem lub oparzeniami. W takich sytuacjach sprawdzają się jego silnie antyseptyczne, przeciwzapalne, ale też przeciwbólowe właściwości.

Jak zrobić nalewkę z liści buku?
Z liści buku można też przygotować nalewkę. Jak ją zrobić? Pół szklanki dobrze zasuszonych i rozdrobnionych liści należy zalać jedną szklanką wysokoprocentowego alkoholu. Odstawić w ciemne miejsce na dwa tygodnie, następnie przecedzić.

Nalewkę można pić dwa razy dziennie, maksymalnie dwie łyżeczki. Nadaje się ona również do stosowania zewnętrznego, gdy mamy problemy skórne.

Jak przygotować napar z buku?
Napar przygotowuje się przede wszystkim z liści buku, bo to one mają najwięcej prozdrowotnych zastosowań. Jedną łyżkę liści (muszą już być zasuszone i rozdrobnione) zalać 2 szklankami wrzącej wody i pod przykryciem zaparzać ok. 15-20 minut. Po przecedzeniu można pić dwa lub trzy razy dziennie, nie więcej niż pół szklanki jednorazowo.

Napar można przygotować także z kory buku. W tym celu należy ok. 3 łyżek rozdrobnionej kory zalać litrem wody. Doprowadzić do wrzenia i na małym ogniu gotować ok. 1 godzinę (chodzi o to, by odparowała woda, jej objętość ma zmniejszyć się o połowę). Potem napar trzeba odcedzić i wystudzić.

Jadalne są również orzeszki (owoce) buka, trzeba tylko pamiętać, by je wcześniej uprażyć, bo zawierają alkaloid – faginę, która spożyta w nadmiernych ilościach może powodować zawroty głowy i problemy żołądkowo-jelitowe.

PRZEPIS NA NALEWKĘ Z LIŚCI BUKOWYCH

Na nalewkę używamy świeżo rozwiniętych liści. Wypełniamy nimi słój i zalewamy ginem. Pod 2 tygodniach gin odcedzamy, a liście wyrzucamy. Dodajemy cukru i brandy do smaku, mieszamy i odstawiamy do dojrzenia, przynajmniej na dwa tygodnie.

Nasiona buka, czyli orzeszki bukowe były jadane w wielu krajach, też i u nas. Ceniono je także jako pokarm dla świń. Nasiona zawierają prawie 20% oleju, który można wyciskać, w smaku równa się olejowi z oliwek. W Hannowerze stosowano go do sałatek i zamiast masła. We Francji smażone orzechy dostarczały swego rodzaju kawy. W Norwegii i Szwecji wiórki drewna bukowego były gotowane w wodzie, pieczone i potem mieszane z mąką jako materiał na chleb. Nasiona zawierają faginę, związek ten w większych ilościach jest toksyczny i może mieć działanie podobne do alkoholu. Olej bukowy nie zawiera faginy.

Podobny gatunek, buk amerykański Fagus grandifolia był szeroko stosowany przez Indian, m.in. Algonkinów, Irokezów i Potawatomi. Szczególnie szukano wyłuskanych orzechów zbieranych przez wiewiórki i myszy. Schowki myszy można było poznać po resztkach orzeszków rozrzuconych po śniegu. Orzeszki jedzono na świeżo, suszone (choć rzadko zdołano uzbierać tyle aby starczyło na zimę) oraz tłuczone i gotowane z owocami, ziemniakami itp. Olej z powierzchni gotowanych orzechów zwykle zbierano do przyprawiania innych potraw. Irokezi robili też napój z gotowanych orzeszków. Masło z tego gatunku jeszcze do niedawna sprzedawano w niektórych stanach USA.
 

ekoludek

997
Weteran
Rejestracja
Paź 2, 2009
Postów
1,734
Buchów
3,333
Odznaki
9
BYLICA Artemisia (złożone Asteraceae)
Rośliny używane z reguły jako zioła lecznicze, magiczne, aromatyczne, rzadziej jako przyprawy i warzywa.

pobrany-plik-32.jpg

pobrany-plik-31.jpg

pobrany-plik-33.jpg

pobrany-plik-4.jpg


Bylica piołun Artemisa absinthium występuje na suchych żwirowych glebach na całym niżu. Tworzy często widoczne z daleka srebrzyste kępy na pastwiskach (jest omijany przez bydło). Pomimo silnie gorzkiego smaku liście były dawniej w Europie stosowane do przyprawiania sosów. W Maroku malutki kawałeczek liścia jest dodawany do tradycyjnej marokańskiej herbaty (zobacz à MIĘTA) dla dodania szczypiącego odcienia w smaku. Roślinę tą używano także do wyrobu nalewki zwanej absyntem, bardzo popularnej w XIX w., pitej często przez artystów (np. van Gogha), po I wojnie światowej zakazanej w wielu krajach z powodu bardzo niekorzystnego wpływu na człowieka przy większych dawkach (halucynacje, konwulsje), dzięki obecności toksycznego tujonu. Jednak w niewielkich ilościach substancja ta stymuluje działanie mózgu. Piołun jest stosowany jako roślina lecznicza, szczególnie przy chorobach przewodu pokarmowego. Był też powszechnie używany jako środek wywołujący poronienia.

Bylica roczna Artemisia annua występuje bardzo rzadko na niżu na miejscach ruderalnych. Tradycyjna chińska roślina lecznicza. Jeden z najsilniejszych leków antymalarycznych. Raczej niejadalna.

Bylica polna Artemisia campestris rozpowszechnina na niżu na suchych przydrożach i miedzach. Spokrewniona z A. abrotanum, jednak mniej bogata w związki czynne. Stosowana jako roślina lecznicza, najczęściej do pobudzania krwawień miesięcznych. Indianie Czarne Stopy stosowali ją do wywoływania sztucznych poronień. Zmielone nasiona tego gatunku Navaho jedli w formie papki.

Bylica estragon (draganek) Artemisia dracunculus uprawiana w ogródkach, czasem dziczeje. Na zachodzie Europy często stosowana jako przyprawa do zup, różnych tłustych dań, octu i sałatek. Wspomaga trawienie. Młode liście można jeść gotowane. Stosowane jako pobudzająca apetyt przystawka i przyprawa w Persji. Liście i wierzchołki je się w wielu krajach w sałatkach, marynatach i occie do sosu rybnego oraz z befsztykami i chrzanem.

Bylica miotłowa Artemisia scoparia występuje tylko na piaskach w dolinie Wisły oraz na Lubelszczyźnie, na miejscach ruderalnych. Młode liście są jadalne po ugotowaniu. Roślina ma działanie antybakteryjne. Stosowana w ziołolecznictwie.

Bylica pospolita Artemisia vulgaris jest jedną z najpospolitszych roślin, występuje na przydrożach, śmietniskach i innych miejscach ruderalnych. Ma szerokie rozprzestrzenienie na świecie, występuje także w wielu krajach tropikalnych. Młode liście mogą być jedzone na surowo lub gotowane, są jednak bardzo aromatyczne i gorzkie. Wspomagają trawienie tłustych potraw. W Japonii młode liście są używane jako warzywo (czasem wchodzi w skład tzw. „siedmiu ziół” jedzonych wiosną – więcej o tym zwyczaju pod hasłem à TASZNIK). Suszone liście i wierzchołki pędów można używać do parzenia herbaty. Używano ich dawniej także do przyprawiania piwa. Młodymi liśćmi można przyprawiać omlet lub jajecznicę, używamy około 1 łyżeczki posiekanych liści na kilka jaj. Gatunek ten ma długą historię użytkowania jako roślina lecznicza, w dolegliwościach pokarmowych, menstruacyjnych i przeciw robakom. Większe ilości mogą być toksyczne.

Bylica boże drzewko Artemisia abrotanum jest półkrzewem uprawianym w ogródkach, czasem dziczeje. Jej gorzkie pędy w małych ilościach służą jako przyprawa do ciast, sałatek i octu. Można z nich także parzyć herbatę. Dawniej stosowana w ziołolecznictwie, teraz raczej straciła na znaczeniu. Stosowana była dla polepszenia trawienia, do przyspieszenia krwawienia miesięcznego i jako środek przeciw robakom. Przyprawiano nią także w niektórych krajach piwo.

Nasiona czasem zawleczonej bylicy dwuletniej Artemisia biennis były jedzone przez Indian Gosiute.

Coraz częściej uprawiana i zdziczała, amerykańska bylica luizjańska Artemisia ludiviciana była używana przez Apaczów jako przyprawa do mięsa, Czarne Stopy żuli jej liście dla przyjemności, a Gosiute jedli jej nasiona. Była ponadto stosowana przez Indian Prerii jako oczyszczająca ze złych wpływów roślina aromatyczna w obrzędzie szałasu potów.

Nic bliżej nie wiadomo o innych występujących w Polsce gatunkach bylicy: austriackiej A. austriaca, skalnej A. eriantha i pontyjskiej A. pontica.
 

ekoludek

997
Weteran
Rejestracja
Paź 2, 2009
Postów
1,734
Buchów
3,333
Odznaki
9
CHABER Centaurea (złożone Asteraceae)
Większość gatunków tego rodzaju to rośliny trujące i lecznicze. Jadalne młode pędy i kwiaty (surowe lub gotowane) ma jedynie chaber bławatek Centaurea cyanus, dawniej pospolity, obecnie zanikający, chwast pól uprawnych. Płatków bławatka używa sięczasem do barwienia napojów na niebiesko. Zalecana jest jednak pewna ostrożność przy jedzeniu tego gatunku, bowiem Couplan podaje, że zawiera on centaurynę i różne glikozydy.

pobrany-plik.jpg

images.jpg

pobrany-plik-1.jpg

pobrany-plik-34.jpg


Chaber bławatek jest powszechnym surowcem zielarskim. Choć powszechnie uważa się go za chwast, posiada właściwości lecznicze. Wykazuje m.in. działanie moczopędne, przeciwzapalne i przeciwgrzybiczne

chaber bławatek (Centaurea cyanus L. 1753)należy do gatunku roślin zielnych z rodziny astrowatych. Występuje na terenie całej Europy oraz Syberii Zachodniej.

W Polsce bławatek uważany jest za pospolity chwast polny. Jego właściwości lecznicze są znane już od setek lat. Chaber bławatek stosowany jest w leczeniu różnych dolegliwości.

Chaber bławatek - uprawa
Chaber bławatek w Polsce często rośnie dziko na polach, wśród zbóż. Z tego względu uważany jest za chwast.

Wykazuje on jednak wiele właściwości leczniczych, dlatego też bywa w tym celu uprawiany.

Bławatek wysiewany jest z nasion bezpośrednio do gruntu od marca do kwietnia. Zaleca się jego uprawę w rozstawie 20x15 cm.

Okres kwitnienia przypada na czerwiec, lipiec, sierpień i wrzesień.

Chaber bławatek potrzebuje stanowiska słonecznego i dość suchej gleby umiarkowanej. Z 1 g nasion może wyrosnąć około 200 sztuk.

Chaber bławatek - właściwości i zastosowanie
Chaber bławatek wykazuje właściwości moczopędne, antybakteryjne, żółciopędne, przeciwgrzybiczne i przeciwzapalne.

Wszystko to zawdzięcza zawartością składników, takich jak: flawonoidy (zwłaszcza antocyjany), garbniki roślinne, sole mineralne oraz kwasy organiczne.

Dzięki temu chaber bławatek stosowany jest w przypadku:

chorób układu moczowego
chorób nerek
chorób wątroby
chorób oczu
chorób skóry

Warto wiedzieć
Chaber bławatek jest rośliną miododajną. Z 1 ha może powstać nawet 300 kg miodu. Miód bławatka ma największą zawartość lizozymu (większą niż miód spadziowy i miód gryczany). Lizozym jest jednym ze składników układu odpornościowego u zwierząt i ludzi, dlatego też miód z bławatkowy pomaga zwalczać różnego rodzaju infekcje. Wpływa na wzmocnienie odporności, działa przeciwzapalnie oraz wspomagająco przy chorobach nerek i układu moczowego.

Chaber bławatek na układ moczowy
Chaber bławatek ma właściwości moczopędne, przeciwzapalne i przeciwbakteryjne. Zawiera także glikozydy antocyjanowe. Z tego względu polecany jest osobom zmagającym się z dolegliwościami ze strony układu moczowego.

Pomaga zwalczać zapalenie pęcherza. Stosowany jest także w przypadku przewlekłych chorób nerek.

Napar z chabra działa wspomagająco przy chorobach takich jak:

kamica nerkowa
kłębuszkowe zapalenie nerek
odmiedniczkowe zapalenie nerek

Chaber bławatek a choroby jamy ustnej
Chaber bławatek dzięki działaniu przeciwzapalnemu i przeciwbakteryjnemu pomaga zwalczać infekcje w obrębie jamy ustnej. Wspomaga leczenie schorzeń takich jak:

zapalenie gardła
grzybicę jamy ustnej
zapalenie błony śluzowej jamy ustnej
Wykorzystywany jest w leczeniu jamy ustnej w formie płukanek i kompresów.

Chaber bławatek a trądzik
Chaber bławatek wykorzystywany jest także w kosmetyce.

Swoje zastosowanie znalazł w kosmetykach przeciwtrądzikowych, dzięki działaniu antybakteryjnemu i przeciwzapalnemu.

Doskonale się sprawdza przy cerze mieszanej lub cerze tłustej, ze skłonnościom do zmian trądzikowych.

Chaber bławatek - wpływ na skórę
Napar z bławatka wykorzystywany jest także pod oczy. Łagodzi skórę, zaczerwienienia oraz rozjaśnia cienie pod oczami.

W przypadku stanów grzybicznych i zapalnych skóry pomocna może być również lecznicza kąpiel z bławatka.

Wystarczy do wrzątku dodać garść suszonych płatków bławatka i odstawić na ok. 20 min pod przykryciem.

Tak sporządzony napar należy dodać do napełnionej wodą wanny i wziąć kąpiel nie krótszą niż 20 min.

Chaber bławatek a choroby oczu
Napar z kwiatów chabra stosuje się zewnętrznie w niektórych chorobach oczu.

Przyniesie on ulgę szczególnie przy zapaleniu brzegów powiek i zapaleniu spojówek.

Ponadto ukoi oczy nadwrażliwe na promieniowanie z monitorów i ekranów telewizyjnych.

Chaber bławatek a choroby skóry głowy
Płukanki z chabra świetnie się sprawdzą w przypadku problemów ze skórą głowy.

Dzięki przeciwbakteryjnemu działaniu wspomogą leczenie łupieżu oraz grzybicy skóry głowy.

Świetnie się sprawdzi także w przypadku łojotokowego zapalenia skóry.

Herbata z bławatka
Chaber bławatek może być stosowany nie tylko zewnętrznie w postaci naparu, lecz także wewnętrznie.

Z suszonych kwiatów bławatka można zrobić herbatę.

Kwiaty należy zalać wrzątkiem, przykryć talerzykiem i odstawić do zaparzenia na ok. 15 min

Nalewka z bławatka
Z chabra można zrobić także leczniczą nalewkę.

Pięć łyżek świeżych płatków bławatka należy umieścić w szklanym naczyniu i zalać 500 ml czystej wódki.

Mieszaninę należy szczelnie zamknąć i odstawić w zacienione miejsce na ok. 10 dni.

Po upływie tego czasu ciecz trzeba odcedzić i przelać do czystej butelki.

Tak przygotowana nalewka jest już gotowa do spożycia
 

ekoludek

997
Weteran
Rejestracja
Paź 2, 2009
Postów
1,734
Buchów
3,333
Odznaki
9
CHMIEL Humulus (konopiowate Cannabaceae)
Chmiel zwyczajny Humulus lupulus występuje w całej Polsce, w lasach i zaroślach, szczególnie nadrzecznych. Żeńskie „szyszki” używane od starożytności jako przyprawa do piwa nadająca mu gorzki smak. Gatunek ten występuje także w Ameryce Pn. Algonkinowie, Lakotowie, Odżibwejowie i Apacze używali go zamiast sody do pieczenia ciast i chleba, szyszki powodują bowiem rośnięcie ciasta (w języku Apaczów chmiel nazywa się „robić z tym ciasto”). Z szyszek chmielu można także parzyć uspokajającą herbatkę. Oprócz działania uspokajającego indukują one wypływ mleka u karmiących matek i działają silnie bakteriostatycznie. Zarówno męskie, jak i żeńskie kwiaty chmielu są używane w Alzacji i Flamandii jako dodatek do sałatek.

pobrany-plik-4.jpg

images-1.jpg

pobrany-plik-3.jpg

pobrany-plik-2.jpg


Chmiel zwyczajny (Łac. Humulus lupulus) to rodzaj rośliny pnącej z rodziny konopiowatych. Stosowany jest powszechnie do produkcji piwa, likierów oraz kosmetyków i leków. W Polsce rośnie dziko w wilgotnych zaroślach.

Szyszki chmielu zawierają substancję zwaną lupuliną – dzięki niej są szeroko wykorzystywane w lecznictwie. Można zatem stwierdzić, że chmiel zwyczajny (lub inne jego odmiany) to wartościowy i zdrowy produkt zielarski, ale warto zapoznać się ze wskazaniami i ewentualnymi działaniami niepożądanymi związanymi z jego użyciem.


Surowcem leczniczym chmielu zwyczajnego są jego szyszki i zawarta na nich lupulina. Szyszki chmielowe działają rozkurczowo. Ułatwiają trawienie, pobudzają apetyt. Dodatkowo gorycze chmielowe pobudzają wydzielanie śliny i soku żołądkowego, a także śluzu. Wyciągi z szyszek chmielu stosuje się jako środek uspokajający, pomagający w bezsenności i drażliwości.

Dodatkowo wyciągi z chmielu stosowane zewnętrznie pomagają przy zapaleniu korzonków nerwowych, bólach reumatycznych, stanach zapalnych skóry, także w trudno gojących się ranach. Również przy wypadaniu włosów.

Podsumowując, działanie chmielu to zwłaszcza następujące:

Nasenne,
Poprawa apetytu,
Uspokajające,
Rozkurczowe,
Przeciwbakteryjne,
Ułatwia trawienie.

Najpopularniejsze przykłady są następujące:

Bezsenność,
Znużenie,
Zmęczenie,
Wzdęcia,
Problemy z trawieniem i układem pokarmowym,
Bóle reumatyczne,
Stany zapalne skóry,
Wypadanie włosów,
Brak apetytu,
Rany.

Wyciąg z chmielu, bądź inna forma podania składników aktywnych chmielu, mogą wiązać się z pewnymi niepożądanymi konsekwencjami. Przede wszystkim nie zaleca się stosowania u dzieci do 12 roku życia. Nie rekomenduje się także jednoczesnego stosowania z syntetycznymi lekami uspokajającymi, jeżeli nie zostały przepisane w takim zestawieniu przez lekarza. Ze względu działanie uspokajające oraz zwiększające skłonności do zasypiania nie zaleca się stosowania szyszek chmielu przez osoby kierujące pojazdami i obsługujące urządzenia mechaniczne w ruchu.

Stosunkowo rzadko w populacji (ale jednak!) mamy do czynienia z alergią bądź nadwrażliwością na chmiel. Może się ona objawiać objawami takimi, jak wysypka, katar, swędzenie oczu, pogorszenie możliwości oddychania po spożyciu produktów z chmielem (np. piwa).

Dziko rosnący chmiel zawiera cenne olejki eteryczne, związki żywicowe, flawonoidy, kwasy organiczne, garbniki i unikalne substancje lecznicze.

Napar z szyszek chmielu
Łyżkę suszonych szyszek zalewamy szklanką wrzątku, pozostawiamy 15 minut pod przykryciem.
Pijemy 2—3 razy dziennie po szklance naparu 30—40 minut przed jedzeniem.
Kuracja poprawia trawienie, wzmacnia, działa rozkurczowo i łagodnie uspokaja.

Herbatka dla kobiet
Łyżeczkę szyszek chmielowych zaparzamy 5 minut pod przykryciem w szklance wrzątku. Pijemy 1-3 razy dziennie w zależności od stopnia nasilenia dolegliwości dla poprawy gospodarki hormonalnej i przy dolegliwościach okresu przekwitania.

Dla osób nerwowych i przy problemach ze snem
Mieszamy w równych proporcjach szyszki chmielu, liść melisy i kozłek lekarski. Łyżeczkę mieszanki parzymy 5-7 minut pod przykryciem w szklance wrzątku. Pijemy wieczorem przed snem.

Staropolska nalewka chmielowa
100 g szyszek chmielu wsypujemy do słoja i zalewamy 500 ml spirytusu tak aby zakryć w całości owoce.
Zakręcamy słój i pozostawiamy 10 dni w ciemnym miejscu co drugi dzień wstrząsając.
Filtrujemy i przelewamy do butelki z ciemnego szkła.
W stanach napięcia nerwowego pijemy łyżę nalewki rozcieńczoną w kieliszku wody przed snem.
Nalewkę można wcierać we włosy dla wzmocnienia.

Wyciąg z chmielu
Starodawny przepis, doskonały przy osłabionym trawieniu, braku apetytu, niedoborach soków trawiennych i kwasu żołądkowego

Na 3 funty całych chmielowych szyszek wlej 9 funtów wrzącej wody i zostaw to w spokoju przez godzin 12.
Poczem postaw na ogniu. A gdy przy ciągłem mieszaniu zawre, zdejm natychmiast.
Zlej, przecedź i wygnieć do innego naczynia.
Po 6 godzinach zlej ostrożnie czysty odwar.
Na koniec wyparuj w łaźni wodnej do gęstości wyciągu.

Zalecano picie codziennie po jednym gramie wyciągu rozpuszczonego w czystej wodzie lub… kuflu piwa.

Oliwka chmielowa
Napełniamy słoik do 3/4 świeżo zebranymi szyszkami chmielu.
Skrapiamy kieliszkiem spirytusu (25 ml)
Zalewamy oliwą tak by przykryć owoce. Niedokładnie zalane mogą pleśnieć.
Zakręcamy słoik i wstrząsamy obracając by wszystko wymieszać.
Wkładamy w papierową torbę i ustawiamy w słonecznym miejscu na 2 tygodnie codziennie wstrząsając.
Przecedzamy macerat, przelewamy do butelki z ciemnego szkła.

Oliwka doskonale pielęgnuje cerę, napina, wygładza i redukuje zmarszczki. Łagodzi stany zapalne, leczy trądzik. Pomaga przy egzemie, łuszczycy, opryszczce.

Płukanka do włosów z szyszek chmielu
2 łyżki szyszek chmielowych i łyżkę kwiatu rumianku zalewamy litrem wody i gotujemy 15 minut pod przykryciem na wolnym ogniu.
Wywar odcedzamy, pół litra pozostawiamy do zmoczenia włosów, a pozostałą część wlewamy do garnka z czystą wodą służącą do ich późniejszego spłukania.
Po zmoczeniu włosów pierwszym płynem palcami masujemy starannie skórę głowy i odczekujemy około 5 minut
Włosy płuczemy wodą z dodatkiem odwaru.
Płukanka przeciwdziała wypadaniu włosów, skuteczna przy łojotoku i łupieżu

Odżywka dla osłabionych, wypadających włosów bez blasku
Miksujmy garść szyszek chmielu z 2 łyżkami oleju sezamowego lub oliwy z oliwek. Wcieramy w skórę głowy i rozprowadzamy po wilgotnych włosach. Nakładamy folię i ręcznik na 20 minut.
Po maseczce zmywamy głowę żółtkiem a do ostatniego płukania dodajemy ocet jabłkowy lub sok z cytryny.

Aromatyczna poduszka
Garść szyszek chmielu wkładamy do poduszki. Wdychane olejki eteryczne uspokoją i zapewnią dobry sen. Co 2 miesiące wymieniamy na świeże. Poduszeczki lecznicze z innymi ziołami

Chmiel w kuchni
Szparagi z młodych pędów chmielu
Młode pędy (bruscandoli) są rarytasem w kuchni włoskiej. Gotuje się je jak szparagi.
Wiosną ścinamy pędy o długości do 60 cm. Wiążemy w małe pęczki i gotujemy jak szparagi. Niektórzy moczą te wyrostki w winie i stosują z dobrym skutkiem jako środek oczyszczający krew w przewlekłych chorobach skórnych.

Przepisy na domowy podpiwek z szyszek chmielu i zbiteń przeciw pasożytom

Uwaga:
Do celów leczniczych najlepiej nadaje się dziki chmiel. Zbieramy ostrożnie bo dotykanie świeżych roślin może powodować reakcję alergiczną. Znane są nadwrażliwości przy spożywaniu wyciągów i napojów.
 

ekoludek

997
Weteran
Rejestracja
Paź 2, 2009
Postów
1,734
Buchów
3,333
Odznaki
9
CHRZAN Armoracia (krzyżowe Brassicaceae)
Chrzan pospolity Armoracia rusticana jest pospolitym chwastem pól i przydroży. Należy do tych niewielu dzikich roślin wciąż używanych w codziennej kuchni. Jest to jedna z naszych najstarszych przypraw, używany w kuchni polskiej przynajmniej od średniowiecza. Korzeń chrzanu jest dodawany do ogórków, lub tarty jest mieszany z burakami ćwikłowymi lub jajkiem i śmietaną, albo dodawany do sosów (sos chrzanowy robiony z dodatkiem octu, soli i małej ilości miodu), w Alzacji miesza się go ze śmietaną. Wikingowie chrzan zabierali w beczkach na swoje statki, służył jako konserwant mięsa i nieuświadomione źródło witaminy C. U nas chrzan stanowi jeden z głównych składników wielkanocnego stołu. Podobnie Żydzi jedzą go podczas paschy, aby jego ostry smak przypominał im niewolę egipską.

pobrany-plik-7.jpg

pobrany-plik-6.jpg

images-2.jpg

images-3.jpg


Jadalny jest zarówno korzeń chrzanu jak i liście. Zastosowanie korzenia wymieniono powyżej. Zmacerowane liście mogą być dodawane jako przyprawa do zup. Mają smak zbliżony do kapusty, ale piekący. W niektórych okolicach piecze się na nich chleb, można też nimi owijać gołąbki.

Chrzan ma działanie silnie bakteriobójcze i stymuluje trawienie. Większe ilości mogą silnie podrażniać przewód pokarmowy. Swój ostry smak zawdzięcza temu samemu glikozydowi, która ma gorczyca. Korzeń zawiera także duże ilości witaminy C.

Chrzan ma liczne właściwości lecznicze, jednak mało kto o nich wie, dlatego znalazł zastosowanie przede wszystkim w kuchni, głównie jako przyprawa wielkanocna. Tymczasem chrzan to naturalne lekarstwo na chore zatoki, katar, niestrawność, a także na bóle kręgosłupa i reumatyczne. Chrzan pomoże także wybielić piegi. Sprawdź, jakie jeszcze właściwości ma chrzan i jak go zrobić samemu w domu. Wypróbuj także przepisy na lecznicze okłady, syropy i nalewki z chrzanu.

Chrzan pospolity, a konkretnie korzeń tej rośliny, znalazł zastosowanie nie tylko w kuchni jako świąteczna przyprawa, lecz także - ze względu na swoje właściwości lecznicze - jako naturalny środek na różne dolegliwości.

W medycynie ludowej chrzan stosuje się m.in. na katar, chore zatoki, dolegliwości trawienne, bóle głowy, kręgosłupa i reumatyczne. Właściwości zdrowotne chrzanu postanowili sprawdzić także współcześni naukowcy. Z ich badań wynika, że chrzan powinno się docenić przede wszystkim ze względu na działanie antynowotworowe.

Chrzan - właściwości antynowotworowe
Kluczowym składnikiem chrzanu są glukozynolany. Produktami ich rozkładu są izotiocyjaniany (odpowiedzialne za charakterystyczny, ostry smak chrzanu), a konkretnie izotiocyjanian fenetylu i izotiocyjanian allilu. To one odpowiadają za zdrowotne właściwości chrzanu – zmniejszają prawdopodobieństwo rozwoju choroby nowotworowej.

Chrzan należy do tej samej rodziny warzyw co kapusta, brukselka, kalafior, brokuły, rzodkiewka, brukiew, które również wykazują działanie przeciwnowotworowe.

Wykazano, że produkty bogate w izotiocyjaniany sprzyjają ograniczeniu występowania raka pęcherza, a także wykazują hamujące działanie na komórki raka płuc i przełyku. Z badań wynika, że chrzan znacząco zmniejsza ryzyko zachorowania także na raka żołądka (nawet o 30-40 proc.).

Zawartość glukozynolanów zależy od odmiany i typu chrzanu. Jak wynika z badań, im mniejsza średnica korzenia, tym większa zawartość antynowotworowych substancji. Poza tym wykazano, że składowanie chrzanu tartego przez okres dwóch miesięcy w temperaturze 10 i 20 st. C wpłynęło na zmniejszenie się zawartości izotiocyjanianów o około 50 proc., w porównaniu z chrzanem przechowywanym w temperaturze 2 st. C, a także z chrzanem świeżym. W związku z tym zamiast sięgać po chrzan tarty w słoiczkach, który dostępny jest w sklepie, lepiej samemu utrzeć świeży korzeń chrzanu

Wartości odżywcze chrzanu tartego (w 100 g)

Wartość energetyczna - 48 kcal
Białko ogółem - 1.18 g
Tłuszcz - 0.69 g
Węglowodany - 11.29 g (w tym cukry proste 7.99)
Błonnik - 3.3 g

Witaminy

Witamina C – 24.9 mg
Tiamina – 0.008 mg
Ryboflawina – 0.024 mg
Niacyna - 0.386 mg
Witamina B6 - 0.073 mg
Kwas foliowy - 57 µg
Witamina A – 2 IU
Witamina E – 0.01 mg
Witamina K - 1.3 µg

Minerały

Wapń – 56 mg
Żelazo - 0.42 mg
Magnez - 27 mg
Fosfor - 31 mg
Potas - 246 mg
Sód – 420 mg
Cynk - 0.83 mg

Kwasy tłuszczowe

nasycone - 0.090
jednonienasycone - 0.130
wielonienasycone - 0.339

Chrzan pobudzi trawienie
Chrzan pobudza wydzielanie soków trawiennych, ułatwia przyswajanie pokarmów i poprawia przemianę materii, dlatego zapobiega dolegliwościom trawiennym po zjedzeniu tłustych i ciężkostrawnych potraw.

Z tego powodu sarmaci spożywali go w czasie biesiad do ociekających tłuszczem mięsiw. Z kolei staropolski zwyczaj głosił, że kto na śniadanie zje trochę chrzanu ze święconki, może bezkarnie jeść wszystkie świąteczne przysmaki.

Chrzan na katar, kaszel i zapalenie zatok
Poza związkami antynowotworowymi chrzan zawiera także substancje antybakteryjne, takie jak fitoncydy (należące do glukozynolanów), lizozym i alkohol fenyloetyl, dzięki czemu działa na organizm równie silnie jak syntetyczne antybiotyki.

Gotowany chrzan traci swoje właściwości (zwłaszcza witaminę C) i dlatego zaleca się spożywać go na surowo

Nic dziwnego, że w medycynie ludowej chrzan wykorzystywano w celu leczenia przeziębienia i innych infekcji górnych dróg oddechowych.

"Starożytni czynili z chrzanu lekarstwo przeciwko boleniu głowy zaziębionej: chrzan drobno pokrojony suszyli i miałko utartego po łyżeczce z winem ciepłym choremu pić dawali, każąc mu zaraz w pościel się kłaść i pocić"2.

Z kolei chrzan w postaci syropu ma działanie wykrztuśne, dlatego można go stosować przy uciążliwym kaszlu, także tym, który towarzyszy np. zapaleniu oskrzeli. Natomiast wdychanie olejków eterycznych, które unoszą się nad świeżo tartym chrzanem, udrożnią zatkane zatoki.

To ci się przyda
Przepis na syrop z chrzanu

Do 100 g świeżego, utartego chrzanu dodaj 1/2 szklanki ugotowanej, przestudzonej wody i pozostaw pod przykryciem na pół godziny. Powstanie wówczas sok, który należy wycisnąć. Następnie dodaj do niego 100 g miodu, syropu lub osłodzonego soku owocowego i wymieszaj. Tak przyrządzoną miksturę pij 3 razy dziennie po jednej łyżce stołowej w kaszlu i nieżytach dróg oddechowych. Dzieciom podawaj po 1 łyżeczce od herbaty

Chrzan na bóle reumatyczne i nie tylko
Okład z chrzanu jest pomocny przy reumatoidalnym zapaleniu stawów oraz chorobach pokrewnych. Pod wpływem działania drażniącego, przekrwienia i efektu cieplnego dolegliwości bólowe i przykurcze mięśni ustępują, obrzęki zmniejszają się, a zdolność ruchowa stawów w kończynach zostaje poprawiona. Współczesna fitoterapia poleca okłady z chrzanu również w przypadku zapalenia nerwu kulszowego i bólach w skazie moczanowej

W wielu częściach kraju na wsi okłady ze świeżych liści chrzanu są stosowane przy bólach głowy

W medycynie ludowej stosuje się sok ze świeżo utartego chrzanu z dodatkiem dziesięcioprocentowego amoniaku w stosunku 4:1, który wciera się w chore stawy z obrzękiem oraz w zapaleniu ścięgien. Z kolei miazga z chrzanu służy do okładów na skórę w chorobie reumatycznej, bólach stawowych i mięśniowych oraz nadwerężeniu ścięgien. Wystarczy utrzeć drobno świeży korzeń chrzanu, a powstałą miazgę przyłożyć na chore miejsce, nakryć ceratką i trzymać do czasu pojawienia się uczucia silnego pieczenia.

Ważne
Chrzan - przeciwwskazania

Z chrzanu powinny zrezygnować osoby, które cierpią na wrzody żołądka, zgagę, schorzenia wątroby czy niewydolność nerek. Pozostałe osoby powinny pamiętać, ze dziennie można zjeść maksymalnie 4 łyżeczki (około 40 g) tartego chrzanu. Spożyty w większych ilościach może doprowadzić do podrażnienia nerek, błony śluzowej żołądka i jelit.

Chrzan na piegi. Zastosowanie chrzanu w kosmetyce
Chrzan to także sposób na pozbycie się piegów. Wystarczy przygotować wybielającą nalewkę na chrzanie i przecierać nią piegi rano i wieczorem.

Chrzan na piegi. Zastosowanie chrzanu w kosmetyce
Chrzan to także sposób na pozbycie się piegów. Wystarczy przygotować wybielającą nalewkę na chrzanie i przecierać nią piegi rano i wieczorem.

Chrzan - zastosowanie w kuchni
Dawniej chrzan wykorzystywano w kuchni jako środek konserwujący, który miał zapobiegać psuciu się przetworów czy mięs. Pieczone mięsa obkładano tartym chrzanem lub wtykano w nie ostrugany korzeń chrzanu. Do dzisiaj do różnych przetworów dodaje się liście chrzanu, np. do kwaszenia ogórków.

Obecnie chrzan jest kojarzony przede wszystkim jako przyprawa, której nie może zabraknąć na wielkanocnym stole, obowiązkowo razem z buraczkami w postaci ćwikły. Z kolei chrzan z octem podaje się do zimnych mięs, wędlin, ryb w galarecie, do gorących mięs gotowanych, np. do sztuki mięsa, wołowiny peklowanej itp.

Warto wiedzieć, że poza chrzanem pospolitym wyróżnia się także inne rodzaje chrzanu, m.in. chrzan japoński (wasabi), który jest niezbędnym składnikiem sushi
 

ekoludek

997
Weteran
Rejestracja
Paź 2, 2009
Postów
1,734
Buchów
3,333
Odznaki
9
CHWASTNICA Echinochloa (trawy Poaceae)
Chwastnica jednostronna Echinochloa crus-galli to pospolity chwast roślin okopowych. Gotowane lub mielone nasiona mogą być używane jak proso (dawniej była nawet zaliczana do rodzaju proso). Dosyć łatwo je zbierać. Można z nich robić płatki, makarony, placki. Te bardzo smaczne nasiona były zbierane przez kilka plemion Indian, np. Yuma gotowali papkę ze zmielonych nasion z rybami.

Jadalne na surowo lub gotowane są też młode pędy, wierzchołki starszych pędów i rdzeń.

images-4.jpg

pobrany-plik-10.jpg

pobrany-plik-9.jpg

pobrany-plik-8.jpg


Chwastnica jednostronna (Echinochloa crus-galli) – gatunek rośliny jednorocznej należący do rodziny wiechlinowatych. Jest jedyną chwastnicą występującą w Polsce, mimo, że do rodzaju zalicza się ok. 35 gatunków.
Zwyczajowo nazywana bywa kurzym prosem, kurzą trawą, prosem japońskim, prosówką, prosem dzikim.
W Polsce gatunek pospolity, poza terenami górskimi. Na niżu jest jednym z najbardziej pospolitych chwastów w uprawach okopowych, warzyw strączkowych i kukurydzy (z którą jest blisko spokrewniony), rzadziej natomiast w zbożach jarych i na trawnikach ozdobnych. Chwast segetalny.
We florze Polski jest archeofitem.

Źdźbła - gładkie, segmentowane kolankami, sztywne podnoszące się, dołem fiołkowo nabiegłe, o wysokości 30-70(90) cm.

Liście - szerokie, nieco pofalowane, szarozielone. Blaszki liściowe o szorstkich brzegach, pochwy liściowe są ciemniejsze od liści i silnie spłaszczone (jak u kukurydzy - cecha charakterystyczna), nie posiadają uszek i języczka. Pierwszy liść jest długi, dość szeroki, zaostrzony na końcu, z wyraźnie zarysowanymi nerwami.

Kwiaty - zebrane w gęstą, klapowaną i jednostronną wiechę (od tego pochodzi gatunkowa nazwa rośliny). Wiecha ma szorstkie i owłosione gałązki. Jajowatoeliptyczne, jednokwiatowe i gęsto skupione kłoski są jasnozielone z fioletowym odcieniem. Wyrastają jednostronnie po 3-6 na jednej gałązce wiechy. W każdym kłosku są 3 plewy; dolna jest szerokojajowata 3-nerwowa i ostra, druga jest podłużnie jajowata, 5-nerwowa, zaostrzona i znacznie dłuższa, trzecia 7-nerwowa, zaostrzona i tej samej długości co druga. Wszystkie plewy mają sztywno orzęsione nerwy. Plewki są dwie, obydwie nagie i połyskujące. Słupek o jasnoczerwonych, białopiórkowatych znamionach.
Kwitnie - od lipca do października. Roślina w dużym stopniu samopylna.

Owoce - jajowaty, żółtobrunatny, oplewiony ziarniak. Jedna roślina może wytworzyć od 200 do ponad 1000 nasion, które zachowują zdolność kiełkowania przez kilka lat. W optymalnych warunkach (ciepło i wilgotno), ziarniaki kiełkują nawet wtedy, gdy są przykryte warstwą gleby o grubości 10 cm.

Korzenie - wiązkowe, bujne i płytkie.

Siewka - ma równowąski i zaostrzony na szczycie epikotyl z licznymi równoległymi nerwami. Oprócz korzeni wytwarza u podstawy źdźbła korzenie przybyszowe. Na tym etapie rozwoju łatwo można ją pomylić z różnymi gatunkami włośnic i paluszników.

Siedliska - rośnie na przydrożach, brzegach wód, w ogrodach i na polach uprawnych. Zachwaszcza głównie kukurydzę i rośliny okopowe.
Preferuje gleby gliniaste, nieco wilgotne, żyzne i zasobne w azot i wapń (może być potraktowana jako roślina wskaźnikowa, sugerująca występowanie w podłożu zwiększonej ilości azotu oraz związków wapnia).
Próg szkodliwości wynosi 3-6 roślin na 1 m².

Ciekawostki dotyczące chwastnicy jednostronnej:
posiada właściwości lecznicze - w medycynie ludowej zalecana jako środek tonizujący przy krwotokach, bólu gardła oraz na rany i wrzody
ziarniaki chętnie zjada drób, a całe rośliny to dobra pasza dla bydła; w małych ilościach dodawana jest do kiszonek
zasuszone wiechy chwastnicy są wykorzystywane w bukieciarstwie.
zawiera bardzo dużo chlorofilu
w niektórych krajach (np. Egipt) jest celowo wysiewana na glebach mocno zasadowych i zasolonych oraz na pogorzeliskach, gdzie spełnia rolę swoistego kultywatora terenu.
 

ekoludek

997
Weteran
Rejestracja
Paź 2, 2009
Postów
1,734
Buchów
3,333
Odznaki
9
CIBORA Cyperus (turzycowate Cyperaceae)
Na nadwodnych namuliskach występują w naszym kraju cibora żółta Cyperus flavescens i brunatna Cyperus fuscus. Nic nie wiadomo bliżej o ich zdatności do spożycia. Jadalne są natomiast niektóre gatunki nie występujące w naszym kraju. Indianie pd.-zach. Stanów Zjednoczonych zbierali i jedli nasiona C. erythrorizos, C. odoratus i bulwiaste korzenie C. squarrosus i C. rotundus oraz zdziczałej C.esculentus.

Cibora jadalna Cyperus esculentus, tzw. czufa, występuje w pd Europie i pn. Afryce. Jej bardzo słodkie korzenie o smaku orzechów znajdywane były nawet w egipskich grobach. Uprawiana m.in. we Włoszech, Hiszpanii, Turcji i Niemczech. Korzenie dają jadalny olej. Robi się z nich także napoje i desery. Nasiona tego gatunku były używane na Węgrzech jako substytut kawy

pobrany-plik-11.jpg

images-5.jpg

pobrany-plik-12.jpg

images-6.jpg


Wyglądem przypomina trawę, ale nie dajmy się zmylić, że to chwast. Cibora jadalna, nazywana także migdałem ziemnym, to bogactwo witamin i minerałów. Dzięki temu roślina wzmocni organizm w walce z wieloma schorzeniami, nawet z rakiem piersi. Ponadto cibora wspiera odchudzanie, a w starożytności uważana była za afrodyzjak.

Migdał ziemny to bogactwo wapnia, żelaza i magnezu. Czarna odmiana cibory zmniejsza ryzyko zachorowania na raka piersi oraz wspiera regularną menstruację u kobiet. Ponadto, w starożytnym systemie medycyny indyjskiej wierzono, że wspiera płodność.

W egipskich świątyniach natrafiono nawet na hieroglify zawierające przepis na ciastka z tej rośliny. Jej jadalną częścią są małe bulwy. Cibora jest uprawiana przede wszystkim w Afryce, Amerykach i Azji, ale od niedawna podbija także serca Hiszpanów, którzy przygotowują z niej specjalną miksturę nazywaną ,,horchata de chufa" (po polsku to po prostu orszada). Napój ten jest szczególnie popularny latem – doskonale orzeźwia i dodaje energii.

Cibora jadalna staje się coraz popularniejsza także w Polsce, a to za sprawą jej prozdrowotnych właściwości. Jak udowodniono na uniwersytecie w Nigerii, migdały ziemne to bogactwo protein, dzięki czemu zmniejszają apetyt i dają na dłużej uczucie sytości. Cibora wspomaga pracę układu pokarmowego regulując metabolizm oraz zapobiegając zaparciom i biegunkom. Roślina działa rozgrzewająco i oczyszczająco na jelita, co sprawia, że łagodzi wzdęcia i kolki.

Cibora to bogactwo kwasów: oleinowego, linolowego, palmitynowego, stearynowego oraz mirystynowego – w bulwach rośliny znajduje się ok. 20 proc. olejów, które właściwościami przypominają oliwę z oliwek. Migdał ziemny działa moczopędnie i pomaga pozbyć się nadmiaru toksyn i zatrzymanej wody z organizmu.

Ta roślina dba także o system nerwowy. Ze względu na zawartość witamin z grupy B, zwłaszcza witaminy B1 (tiaminy), cibora redukuje stres, łagodzi napięcie nerwowe, poprawia nastrój i sprawność intelektualną. Tiamina to także sprzymierzeniec naszego serca – wspomaga pracę układu krążenia i chroni przed chorobą wieńcową.
 

ekoludek

997
Weteran
Rejestracja
Paź 2, 2009
Postów
1,734
Buchów
3,333
Odznaki
9

CIS Taxus

Nawet uznawane za symbol długowieczności dęby pod względem długości życia nie mogą równać się z cisami. Za najstarszy cis na świecie uważany jest Llangernyw Yew, rosnący w północnej Walii, w wiosce Llangernyw. Szacuje się, że ma 4-5 tysięcy lat
Najstarszym cisem w Polsce jest cis Henrykowski w Henrykowie Lubańskim na Dolnym Śląsku, jego wiek ocenia się na 1266 lat.


Cis pospolity Taxus baccata jest u nas rzadkim drzewem w stanie dzikim, choć jego rozproszone stanowiska można znaleźć tu i ówdzie w całej Polsce. Jego odmiany krzewiaste są często uprawiane w ogrodach. Cała roślina jest silnie trująca oprócz pomarańczowych osnówek („jagód”). Osnówki, uwielbiane przez ptaki, są wytwarzane tylko przez okazy żeńskie cisa. Są bardzo słodkie i kleiste. Zawarte w nich nasiona są trujące, ale zwykle omyłkowo połknięte przechodzą przez przewód pokarmowy nienaruszone. Na wszelki wypadek lepiej je jednak wypluwać.

Wobec informacji o bardzo trujących właściwościach cisa (podobno zjedzenie jednej gałązki powoduje śmierć) tajemniczo brzmią wzmianki o robieniu przez Indian napoju z cisu kanadyjskiego Taxus canadensis. Irokezi zalewali osnówki i liście wodą i syropem klonowym i fermentowali w rodzaj piwa, a Indianie Penobscot robili napój z gałązek.


pobrany-plik.jpg

images.jpg

pobrany-plik-1.jpg


W medycynie ludowej odwar z cisu stosowany był przy nikim ciśnieniu krwi, ponieważ w roślinie występuje L-efedryna (substancja zaliczana zwykle do alkaloidów). Efedryna pobudza układ współczulny, zwęża naczynia krwionośne, powoduje rozkurcz mięśni oskrzeli i podnosi ciśnienie krwi. Z cisów izolowane są również substancje, z których produkuje się preparaty przeciwnowotworowe zawierające taksoidy.

Taksoidy

Taksyna (ang. taxine) jest alkaloidem o właściwościach trujących występujący we wszystkich częściach cisu pospolitego (Taxus baccata) (w szpilkach do 0,7%), z wyjątkiem osnówki. Powoduje zaburzenia pracy serca i zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz porażenia ośrodka oddechowego, prowadzące do szybkiej śmierci. Zaburza też powstawanie wrzeciona kariokinetycznego, a przez to podziały komórkowe (mitozę, mejozę). Preparaty zawierające taksynę wykorzystuje się w chemioterapii.

Docetaksel

Na początku lat 90. pojawił się lek pochodzący od cisu pospolitego, czyli docetaksel (docetaxel). Preparat jest dostępny w Stanach zjednoczonych, w krajach Unii Europejskiej i w wielu innych. Docetaksel jest produkowany na drodze biosyntetycznej, a jego prekursorem są igły cisu pospolitego

Działanie przeciwnowotworowe docetakselu opiera się na blokowaniu normalnego cyklu rozwojowego komórek nowotworowych. Taksoidy jako grupa leków działają także jako substancje wspierające tzw. proces apoptozy, czyli proces naturalnego obumierania komórek, co w przypadku chorób nowotworowych ma ważne znaczenie. Taksoidy hamują proces tworzenia się nowych naczyń krwionośnych, co utrudnia rozrost komórek nowotworowych. Obecnie docetaksel, który znalazł szerokie i uzasadnione zastosowanie w leczeniu raka piersi, może być stosowany łącznie z innymi lekami przeciwnowotworowymi.

Jak wykazały liczne badania międzynarodowe przeprowadzone na grupie wielu tysięcy kobiet z zaawansowanym rakiem piersi, szansa zahamowania choroby u pacjentek poddanych leczeniu wynosi ponad 60%, a szansa całkowitego wyleczenia ok. 12%.

Stosowanie leków zawierających taksoidy w sposób istotny przyczyniło się do zmniejszenia śmiertelności w nowotworach piersi i innych narządów, co jest udowodnione szczególnie dokładnie w USA i Wielkiej Brytanii. Obecnie najważniejszym elementem walki z rakiem piersi jest jego jak najwcześniejsze wykrycie i podjęcie leczenia. Dowodem tego jest fakt, iż w 1940 roku po rozpoznaniu nowotworu 5-letni okres przeżycia wynosił 72%, zaś w roku 1999 już 97%, a więc wzrósł o ponad 30% i to także w dużej części dzięki docetakselowi.

Paklitaksel

Paklitaksel (paclitaxel) to terpenowy alkaloid należący do grupy taksoidów wyizolowany z kory cisa zachodniego (Taxus brevifolia). Posiada działanie cytostatyczne. Jego działanie antymitotyczne polega na zahamowaniu depolimeryzacji mikrotubul, co uniemożliwia prawidłowe rozdzielenie chromatyd siostrzanych i wędrówkę chromosomów siostrzanych podczas podziału komórki. Konsekwencją zaburzeń mitozy jest śmierć komórki.

Początkowo jak wspomniałem lek uzyskiwano z kory cisa zachodniego. Leczenie jednego pacjenta wymagało wycięcia przynajmniej sześciu 100-letnich drzew. Ze względu na rzadkie występowanie tego gatunku i jego wyjątkowo powolny wzrost, konieczne było opracowanie technologii wytwarzania syntetycznego paklitakselu na skalę przemysłową. Zaproponowano kilka metod syntezy i semisyntezy tego związku. Metodami inżynierii genetycznej opracowano szczepy bakterii oraz grzybów wytwarzające substancje biologicznie czynne o podobnej strukturze.

Paklitaksel metabolizowany jest w wątrobie a następnie wydalany z kałem i moczem. Stosowany jest w leczeniu raka jajnika, raka płuc, raka sutka, raka jądra oraz w leczeniu nowotworów występujących w obrębie głowy i szyi. Paklitaksel podaje się wyłącznie dożylnie w postaci 3-godzinnego lub 24-godzinnego wlewu kroplowego. Dawkowanie w przypadku nowotworu jądra najczęściej wynosi 100-120 mg/m2.
 

ekoludek

997
Weteran
Rejestracja
Paź 2, 2009
Postów
1,734
Buchów
3,333
Odznaki
9

CYKORIA Cichorium (złożone Asteraceae)​

Cykoria podróżnik Cichorium intybus jest pospolitą rośliną szczególnie liczną na suchych przydrożach.

Używana w wielu krajach dawniej i dziś. W stanie surowym jest bardzo gorzka (dlatego siekany i pieczony korzeń jest używany jako substytut kawy). Arabowie jedli korzeń cykorii (bogaty w skrobię i inulinę), po wielokrotnym gotowaniu połączonym z odlaniem wody. Korzeń należy pozyskiwać przed kwitnieniem, z jak najmłodszych roślin (starsze niż 2 lata są bardziej gorzkie). Młode liście można dodawać do sałatek, starsze są tak gorzkie, że przed użyciem najlepiej gotować je przynajmniej raz i odlać wodę. Gatunek ten sprzedaje się w Grecji i Włoszech jako wiosenne warzywo, zbierane z natury. Innym często stosowanym sposobem zmiejszenia gorzkości jest wybielanie rośliny (białe bezchlorofilowe liście otrzymujemy przez obsypanie rośliny ziemią na wiosnę lub przeniesienie korzeni do ciemnej piwnicy). Pąki kwiatowe można marynować, a niebieskie „płatki” dodawać do sałatek

Cykoria jest rośliną zielną, która należy do rodziny astrowatych. Można spotkać aż 8 jej gatunków, aczkolwiek najczęściej spotykaną odmianą jest Cythorium Intybus. Rozpoznaje się ją po charakterystycznych lancetowatych liściach oraz jasnoniebieskich kwiatach. Jej jadalną częścią jest wyrastająca z korzenia główka liściasta z zielonymi brzegami. Jeśli chodzi o właściwości, cykoria to warzywo, które jest bogate w cenne składniki. Wśród nich znajdują się takie witaminy i minerały jak: magnez, mangan, żelazo, potas, sód, fosfor, cynk, karoten, kwas foliowy, witamina B1, B2 i C. Zawiera także laktucynę i laktukopikrynę.

images-1.jpg

images-3.jpg

images-2.jpg

pobrany-plik-2.jpg



Jak spożywać cykorię?​

Cykoria najwięcej prozdrowotnych właściwości zachowuje wtedy, gdy jest spożywana na surowo, dodana do sałatki lub surówki. Doskonale pod względem smakowym komponuje się z orzechami, sosem winegret, owocami, wędlinami i serem. Zanim użyje się cykorię jako składnika potrawy, trzeba ją dokładnie opłukać w zimnej wodzie oraz wyciąć gorzki głąbik i pozbyć się wierzchnich liści. Jeśli cykoria ma być poddawana obróbce termicznej, najlepiej jej nie kroić. Doskonały pomysłem na obiad jest zapiekana cykoria owinięta w szynkę, z sosem serowym, a jeśli chodzi o kolację – sałatka z cykorią, jabłkiem oraz orzechami włoskimi. Przed zakupem cykorii, z której będzie się przygotowywało zdrowe posiłki, warto sprawdzić, czy jej listki są świeże i czy jest pozbawiona brązowych plamek. W innym przypadku może to bowiem oznaczać, że nie jest produktem pierwszej jakości.

Cykoria – przeciwwskazania​

Cykoria zbiera bardzo pozytywne opinie, aczkolwiek nie powinny jej spożywać osoby cierpiące na zapalenie lub wrzody żołądka. W związku z tym, że cykoria pobudza apetyt, niewskazane jest również jej częste stosowanie przez diabetyków oraz osoby z nadwagą. Istnieją także przypadki występowania alergicznych reakcji na cykorię. Gdy pojawią się dolegliwości, które mogą świadczyć o alergii, należy pilnie zgłosić się do lekarza.

Skutki uboczne stosowania cykorii​

Choć cykoria jest warzywem bardzo korzystnym dla zdrowia, to stosowanie jej w nadmiernej ilości jest niekorzystne dla organizmu. Znajduje się w niej bowiem duża ilość witaminy C. Skutkiem tego może być ból brzucha, nudności oraz zgaga.


Zawiera duże ilości karotenu, który jest bezcennym wsparciem dla oczu. Zapobiega powstawaniu zaćmy i zmniejsza ryzyko zwyrodnienia plamki żółtej, korzystnie wpływa również na stan cery i pomaga dłużej cieszyć się ładną, letnią opalenizną. W cykorii znajdują się również potas, niezbędny do utrzymania prawidłowej gospodarki wodno-elektrolitowej. Znajdziemy w niej również żelazo, które reguluje poziom hemoglobiny, a tym samym zapewnia energię do działania. Inne minerały występujące w cykorii to także cynk, magnez, wapń i fosfor. Ze względu na bardzo dużą zawartość kwasu foliowego cykorię poleca się kobietom planującym ciążę oraz kobietom ciężarnym. To witamina niezbędna do zdrowego rozwoju układu nerwowego maluszka.

Zawarte w cykorii witaminy i minerały sprawiają, że to warzywo ma wiele właściwości zdrowotnych. Jego spożywanie korzystnie wpływa na funkcjonowanie całego organizmu. Niskokaloryczna sałatka z cykorii pomaga utrzymać prawidłową wagę, redukując tym samym ryzyko wystąpienia cukrzycy czy chorób serca. Obniża również poziom cholesterolu. Jedna główka cykorii to jedynie około 30 kalorii! Spożywanie cykorii jest bardzo korzystne dla wątroby. Zawarte w liściach cykorii lektucyna i laktukopikryna regulują jej pracę i stymulują do wydzielania większych ilości żółci. Z kolei zawarta w cykorii witamina C uszczelnia naczynia krwionośne, obniżając ryzyko chorób układu naczyniowo-sercowego, a także podnosi odporność. Dania z dodatkiem cykorii są szczególnie polecane mamom karmiącym, ponieważ warzywo to stymuluje produkcję kobiecego mleka.
 

Góra Dół